خیانت در امانت چه زمانی مطرح می شود؟

خیانت در امانت، زمانی مطرح می شود که شخصی مال خود را به شخص دیگری می دهد و توافق می کنند که آن مال استرداد شود و یا به مصرف معینی برسد. ولی شخصی که مال را دریافت کرده، آن مال را پس نمی دهد، یا آن را تصاحب می کند یا آن را گم می کند و یا اینکه از بین می برد. مواد ۶۷۳ و ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی در خصوص جرم خیانت در امانت است و عناصر این جرم در این مواد ذکر شده است. بر اساس ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، اگر مال منقول یا غیر منقولی مورد جرم خیانت در امانت قرار بگیرد، حبس ۶ ماه تا ۳ سال برای آن در نظر گرفته شده است.

اما اگر در خصوص سفید امضا یا سفید مهر باشد، مشمول ماده ۶۷۳ می شود و مجازات یک سال تا سه سال حبس برای آن تعریف شده است.

بنابر این، مجازات این جرم از انواع مجازات های درجه ۵ می باشد.

چرا که بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی:

مجازاتهای تعزیری به هشت درجه تقسیم می شوند:

درجه ۱

  • - حبس بیش از ۲۵ سال
  • - جزای نقدی بیشتر از یک میلیارد ریال
  • - مصادره کل اموال
  • - انحلال شخص حقوقی

درجه ۲

  • - حبس بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال
  • - جزای نقدی بیش از ۵۵۰ میلیون ریال تا یک میلیارد ریال

درجه ۳

  • - حبس بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال
  • - جزای نقدی بیش از ۳۶۰ میلیون ریال تا ۵۵۰ میلیون ریال

درجه ۴

  • - حبس بیش از ۵ تا ۱۰ سال
  • - جزای نقدی بیش از یکصد و هشتاد میلیون ریال تا ۳۶۰ میلیون ریال
  • - انفصال دائم از خدمات دولتی و عمومی

درجه ۵

  • - حبس بیش از ۲ تا ۵ سال
  • - جزای نقدی بیش از ۸۰ میلیون ریال تا یکصد و هشتاد میلیون ریال
  • - محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از ۵ تا ۱۵ سال
  • - ممنوعیت دائم از یک یا چند فعالیت شغلی و اجتماعی برای اشخاص حقوقی
  • - ممنوعیت دائم از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی

درجه ۶

  • - حبس بیش از ۶ ماه تا ۲ سال
  • - جزای نقدی بیش از ۲۰ میلیون ریال تا ۸۰ میلیون ریال - شلاق از ۳۱ تا ۷۴ ضربه تا ۹۹ ضربه در جرایم منافی عفت
  • - محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از ۶ تا ۵ سال
  • - انتشار حکم قطعی در رسانه ها ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی و اجتماعی برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
  • - ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال
  • - ممنوعیت از استاره برخی از اسناد تجاری توسط اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال

درجه ۷

  • - حبس از ۹۱ روز تا ۶ ماه
  • - جزای نقدی بیش از ۱۰ میلیون ریال تا ۲۰ میلیون ریال - شلاق از ۱۱ تا ۳۰ ضربه
  •  - محرومیت از حقوق اجتماعی تا شش ماه

درجه ۸

  • - حبس تا ۳ ماه
  • - جزای نقدی تا ۱۰ میلیون ریال
  • - شلاق تا ۱۰ ضربه

تبصره ۱:  موارد محرومیت از حقوق اجتماعی همان است که در مجازاتهای تبعی ذکر شده است.

تبصره ۲: مجازاتی که حداقل منطبق بر یکی از درجات فوق و حداکثر آن منطبق با درجه بالاتر باشد از درجه بالاتر محسوب می‌شود.

تبصره ۳: در صورت تعدد مجازات ها، مجازات شدیدتر و در صورت عدم امکان تشخیص مجازات شدید در مجازات حبس ملاک است.

همچنین اگر مجازاتی با هیچکس بندهای هشتگانه این ماده مطابقت نداشته باشد مجازات درجه ۷ محسوب می‌شود.

تبصره ۴:  مقررات این ماده و تبصره های آن تنها جهت تعیین درجه مجازات است و تاثیری در میزان حداقل و حداکثر مجازات های مقرر در قوانین جاری ندارد.

تبصره ۵: ضبط اشیا و اموالی که در ارتکاب جرم به کار رفته است یا مقصود از آن به کارگیری در ارتکاب جرم بوده است از شمول این ماده و بند (ب) ماده ۲۰ خارج و در مورد آنها برابر ماده ۲۱۵ قانون خواهد شد. در هر مورد که حکم مصادره اموال صادر می شود باید هزینه های متعارف زندگی محکوم و افراد تحت تکفل او مستثنی شود.

پس از تعیین درجات مجازات ها، سوء پیشینه را بررسی می نماییم.

چرا که بر اساس ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی، میزان سوء پیشینه هر جرمی بر اساس درجه آن مشخص می شود. طبق بند پ ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی:

محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می‌کند:

پ) دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه  وارد نصف دیه مجنون علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه ۵.

بنابراین در جرم خیانت در امانت دو سال پس از اجرای حکم از این جرم رفع سوء اثر می شود و اگر برای اخذ گواهی سوء پیشینه اقدام شود، پس از دو سال در گواهی ذکر نمی شود.

این گواهی را می توان از دفاتر پلیس +۱۰ درخواست نمود.

نکته ای که لازم به ذکر است، این است که سجل کیفری و سوء پیشینه دو مقوله جدا از هم هستند.

در سجل کیفری این موارد ذکر می شود: محکومیت های قطعی و قابل اجرا ، تاریخ شروع و ختم محکومیت ها.احکامی که در نتیجه اعاده دادرسی ، ازادی مشروط یا تعلیق اجرای مجازات به ترتیب احکام محکومیت را الغاءیا منتفی می کند. تصمیم مربوط به اعاده حیثیت و عفو عمومی یا بخشودگی و تخفیف و تبدیل کیفر، صورتجلسه گزارش مددکار اجتماعی.

ولی سوء پیشینه کیفری در مورد محکومیت های قطعی موثر است.

واحد تحریریه گروه وکلای کورش

مشاوره حقوقی تلفنی با وکیل کیفری 44000407-021

Share